Hartelstein open speciaal voor Itteren

Via Fer van de Winkel, van Stichting Kasteelhoeve Hartelstein, kregen we een bericht dat op vrijdag 6 maart vanaf 14:00 uur een publieksdag speciaal voor de inwoners van Itteren en Borgharen op Hartelstein is. U bent dan van harte uitgenodigd!

Naast de “preview” van vrijdag zijn ook op zaterdag 7 maart  vanaf 11:00 uur allerlei activiteiten. Uiteraard willen we allemaal het nieuwe archeologisch bezoekerscentrum zien waarbij enkele gidsen uitleg geven. Om 11:00 uur, 11:30, 13:30 en 14:30 uur zijn er wandelingen met een “Maasverkenner” die uitleg geeft over de nieuwe flora en fauna. Er zijn info-standjes met doe-activiteiten en natuurlijk is de Kringloopwinkel en het café geopend. Geniet ervan en kom kijken!

“Klein” hoogwater?

Soms krijgen we berichten binnen waarbij de wenkbrauwen langzaam omhoog gaan. Sander Bastings hoorde/las dat Alphons van Winden aangeeft dat het begin februari “klein” hoogwater te verwachten is. Dat betekent dat er zo’n 1500 m3 water per seconde door de Maas, langs Itteren stroomt. Een klein hoogwater is eigenlijk een beetje van heel veel of deftig gezegd een contradictio in terminis. Die 1500 m3/sec komt ongeveer 1 keer per 2 jaar voor. En dan komt dat mooi uit als er maandag 3 februari om 20:25 uur op NPO2 de serie “Hoogwater” start.

Actuele gegevens betreffende waterstanden, afvoeren, watertemperaturen enz. zijn te vinden bij Rijkswaterstaat. Verder verschijnt er iedere week (meestal op zondag) een uitgebreid overzicht over waterstanden en afvoeren, er wordt dan een terugblik maar ook een verwachting gegeven.

Alphons van Winden is één van de directeuren van Bureau Stroming, het bureau waarvan de kern van hun werk is mensen te verbinden met toegankelijke bestaande of te ontwikkelende natuur. Zij hebben o.a. meegewerkt / het plan gemaakt van de Recreatievijver in Itteren.

Waarschijnlijk krijgen we bij dat “kleine” hoogwater wel mooie beelden tussen Itteren en Haare.

Veldkruis

Het veldkruis aan het Kanaal

Nu de Grensmaaswerken zijn beëindigd heeft het historische veldkruis in het Hartelsteinveld in mei vorig jaar een prominente plaats gekregen. En wel aan het Bundervoetpad tussen het nieuwe natuurgebied en het Julianakanaal. Geflankeerd door twee lindebomen en een bank is het een waardige plaats voor dit kruis met een turbulent verleden. Het werd vernield, gestolen en enkele keren verplaatst. En op een gegeven moment werd zelfs De Limburger gehaald.

 

Enkele weken geleden heeft het kruis een metamorfose ondergaan, zeg maar een onderhoudsbeurt gehad. De sokkel is nu enkele decimeters hoger geplaatst en de letters van de tekst, die eerst onleesbaar was, zijn opgekapt en wit gemaakt. Het is een verbluffend mooi resultaat en het is ongetwijfeld een verrijking van het cultureel en religieus erfgoed van het dorp.

 

 

J M J
Geef ons
Het eeuwige leven
Bewaar ons
Voor alle onheil
En besmettelijke ziekten
O strijdende christenen
Bid voor
De lijdende zielen

 

Voorheen was het moeilijk om de oude en verweerde tekst op de sokkel te lezen maar wie toch de moeite nam om die te ontcijferen, moest daarvoor wel door de knieën gaan, ook al omdat de steen te laag stond. Een ware gelovige zal daar geen moeite mee gehad hebben. Voor een twijfelaar kan dat anders liggen want zijn knieën zijn in dat soort dingen minder geoefend en dus wat strammer.
Ofschoon het nu niet meer nodig is, zal de twijfelaar, overvallen door zoveel schoonheid, niet alleen voor het uiterlijk van de steen maar meer nog voor de tekst, misschien wel automatisch door de knieën gaan.

Op de website www.itteren.nl is deze stichtende tekst ook te lezen. Daar zijn het echter geen “strijdende christenen” maar “struinende christenen”. Wordt hier een nieuw soort christenen bedoeld? Dat kan te maken hebben met mensen die door de nieuwe natuurgebieden gaan struinen en tevens christen zijn en dan zijn het dus struinende christenen. Maar het kan ook zijn dat hier christenen bedoeld worden die lijken op de eerdergenoemde twijfelaar die nu rondstruint en naar iets op zoek is. Wie zal het zeggen? Maar indachtig het bekende spreekwoord kunnen ook hier tien wijzen geen antwoord opgeven.

Op de website is te lezen dat het kruis in 1897 door de toenmalige bewoners van hoeve Hartelstein de familie Prickaerts Savelberg is opgericht. Het jaartal 1897 heeft alleen betrekking op de sokkel, het kruis zelf is destijds vernield en vervangen door een kruis van jongere datum.
Het kruis stond in het verlengde van de wegen Keizerstraat en Op de Warreij. In de Itterse volksmond heette deze verlengde weg Het Hausselt. Lopend door Het Hausselt stond ongeveer 50 meter van waar nu het Julianakanaal ligt op het kruispunt met de weg naar Hartelstein dit kruis onder een grote lindeboom.
Aan weerszijde van het Hausselt waren uitgestrekte akkerlanden van een zekere heer Maassen uit Kerkrade. Deze Maasen vond het maar niks dat zijn land doorsneden werd door deze weg waardoor hij niet efficiënt genoeg zijn land kon bewerken. Zonder veel tegenstrubbelingen heeft Maasen het in de jaren 70 voor elkaar gekregen om de weg Het Hausselt te verleggen naar de bosrand zodat hij bij het ploegen hier geen last meer van had. Vervolgens gaf hij het kruis een andere plaats, komende van Hartelstein naar het begin van de oprit van de brug. Achter het kruis werd een boom geplant en aan weerszijden van het kruis twee dennen.
Maar dan, het is inmiddels december 1979, gebeurt er iets bijzonders en in De Limburger wordt daar met een grote foto uitvoerig over bericht.

Hier het verhaal.
Een onbekende kerstmisvierder heeft zich in de Maastrichtse wijk Itteren op een vrij originele wijze van een kerstboom voorzien. De man stapte brutaal op een veldkruis bij hoeve Haertelstein af, zaagde daar een van de twee dennen die het kruis flankeerden om en nam de boom vervolgens mee naar huis.

De diefstal van de denneboom heeft in Itteren voor heel wat beroering gezorgd. Met name de eigenaar van hoeve Haertelstein, de heer Maassen uit Kerkrade, heeft zich zeer boos gemaakt op de dief. Hij liet twee bordjes schilderen en plaatste die bij het veldkruis om heel het dorp te laten weten wat hij van de diefstal vindt.
De overgebleven boomstronk legt hij de volgende woorden in de “mond”:

Degeen die mij stal
Vind ik een gemeen geval.
Het is geen zalige kerst beschoren,
Was hij maar niet geboren.
Ik voelde mij hier thuis,
Naast dat oude kruis.

Ook de overgebleven den heeft de heer Maassen enkele niet mis te verstane woorden in de “mond” gelegd:

Mijn buurman is mij ontnomen.
Wij waren toch een paar mooie bomen.
Mijn vriend gaat nu dood,
Graag had ik nu een standgenoot.

Die laatste wens van de eigenaar van hoeve Haertelstein gaat binnenkort in vervulling. De stichting Kruisen en Kapellen Itteren die de veldkruisen in de voormalige gemeente onderhoudt, heeft namelijk besloten om naast het kruis een nieuwe den te planten. In de hoop dat die langer zal blijven staan dan de vorige. Aldus het bericht in De Limburger.
Met grote dank aan het Consortium Grensmaas is hier is een prachtige locatie ontstaan.
Ik kan mij dan op een mooie zomerse dag zittend op de bank in de schaduw van ruisende linden al mijmerend het volgende tafereel voorstellen.
Uitkijkend over de natuur ontwaar ik in de verte de kerktoren van Neerharen, symbool van het rijke roomsche leven. Iets meer naar rechts boven de daken van hoeve Hartelstein uitstekend zijn windmolens, symbool van een nieuwe religie, te zien. Vóór mij hoor ik het gesnuif van wilde runderen en wat verderop vechten jonge hengsten wie dit jaar de baas wordt over het vrouwelijke schoon. En achter mij op het kanaal vaart een puffende boot voorbij. Hoog in de lucht het gekwetter van mussen en wie goed luistert hoort het lied van de leeuwerik die zich hier na vele jaren weer thuis voelt.
Sander Bastings
Januari 2020

Zaterdag 14-12 struiken planten

A.s. zaterdag rond de klok van 10 uur ’s morgens gaat Angela Moberts met een aantal mensen veel struikjes planten bij de Recreatievijver. Deze hebben we mogen ontvangen via Hettie Meertens van Stichting Ark. Heb je zin om mee te helpen? Geef je dan op bij Angela door een briefje in de bus bij Sterkenbergweg 5 of via email amoberts@kpnmail.nl.

Angela zorgt dan ook dat er warme koffie en cake aanwezig is!

Onderzoek risico beleving hoogwater

Via info@itteren.nl hebben wij een mail gekregen van een student die bezig is met een onderzoek naar de veranderende risico beleving omtrent hoogwater onder bewoners. Hij schrijft:

Mijn naam is Vince van ’t Hoff en ik heb uw e-mailadres ontvangen via Paul Paulissen.

Ik ben een student aan de Universiteit van Wageningen en ik ben bezig met mijn afstudeeronderzoek van de master Milieuwetenschappen. Ik doe onderzoek binnen het Grensmaas gebied en ik kijk specifiek naar de veranderende risico beleving omtrent hoogwater onder bewoners en wat de invloed hiervan is. Ook kijk ik naar het veranderende landschap en de kennis die bewoners hierover hebben. Ik doe dit door middel van een vragenlijst.

Ik heb via Paul al een waardevolle terugkoppeling gekregen op mijn vragenlijst en mijn vragenlijst is op het moment helemaal afgerond. Het volgende doel is om mijn vragenlijst in te laten vullen door zoveel mogelijk bewoners binnen het Grensmaas gebied. Dit probeer ik via meerdere manieren te bereiken. Ik ben zelf volgende week in het Grensmaas gebied om te flyeren en mensen aan te spreken. Een andere manier waarop ik zoveel mogelijk mensen probeer te bereiken is via-via, via buurtraden en via klankbordgroepen. Paul heeft mij daarom aangeraden contact met u op te nemen omdat het voor u mogelijk zou kunnen zijn om mijn vragenlijst te verspreiden onder bewoners van Itteren via de email en andere relevante kanalen.

Ik zou u willen vragen of het mogelijk is voor u mijn vragenlijst door te e-mailen naar inwoners met de vraag of men deze vragenlijst in zou kunnen vullen. Het zou mij erg helpen in mijn onderzoek, maar het geeft ook een goed beeld van de beleving van inwoners, waar beleidsmakers weer wat mee kunnen. Bijgevoegd vindt u de flyer met meer informatie over mijn onderzoek en hieronder vindt u de link naar mijn vragenlijst:

https://tinyurl.com/grensmaasproject

Mocht u vragen hebben, kunt u mij altijd mailen. Hiernaast sta ik er zeer open voor om hierover te bellen, mocht dat uitkomen.

Graag hoor ik of u het mogelijk is mij te helpen.

Met vriendelijke groet,
Vince

Hieronder vind u nog een folder van Vince en zijn vraag is: klik op de link, en vul zijn vragenlijst in. Alvast bedankt!

Flyer Vince

 

Actie Schone Maas 2020

Schone Maas 2020.

Na de samenkomst in de Haarderhof voor de Omgevingsvisie, heeft zich in Borgharen een klein groepje gemeld om regelmatig aan de Maas te willen opschonen. Dat hebben we ook meerdere keren gedaan, een maal in Itteren en drie maal in Borgharen. De beste ruimtijd aan de Maas is het voorjaar, als er nog geen begroeiing is. Later in het seizoen wordt er ook nog steeds geruimd, dan is het water gedaald maar komt ook de begroeiing flink op en de afgelopen twee jaar werd het ook nog erg heet. We hebben twee maal een eiland bij Borgharen geruimd met per keer gemiddeld 40 vuilniszakken met voornamelijk wegwerpdoekjes en plastic! En we hadden nog makkelijk een keer extra kunnen ruimen daar. Deze acties vallen niet onder “ Schone Maas”, dat alleen geldt binnen de periode maart en april en waarvoor je je kunt opgeven met een groep.

Rijkswaterstaat heeft ook een zwerfafvalophaalregeling voor afval dat wordt verzameld langs de Maas. In 2018 hebben ze zo 8.436 zakken opgehaald. Wilt u ook met een groep mensen zwerfvuilruimen, moet u zich van te voren aanmelden via een contactformulier bij Rijkswaterstaat. Kijk ook op www.afvalcirculair.nl.

Dan is er nog het LIVES-project gestart dit jaar. Daar heeft u al iets van in de krant zien staan, met o.a. een proef om zwerfvuil af te vangen bij de sluis bij Borgharen. Dit is een internationaal project, met als doel om “hogerop “ de rivieren ( de Maas en de Roer), mensen te interesseren en warm te krijgen om aan te sluiten bij het Schone-Rivieren project. Hierbij wordt gebruik gemaakt van data die verzameld zijn door vrijwilligers tijdens het Schone Rivieren traject van de 100 meter-zwerfvuiltelling langs de hele Maas. Die interesse in die data komt er steeds meer. Maar het blijft een project van lange adem. Daarom is iedere zak die wij, gewone burgers vullen, een zak minder zwerfvuil in de zee. En daarvan moeten we het tot nu toe nog steeds hebben.

Ik heb het nog even nagekeken; volgend jaar doen we voor de 7de keer mee aan het Schone Maas project in Itteren! Een jaar nadat dit project is opgestart in 2013.
Heel veel mensen van “het eerste uur”, doen daaraan nog altijd mee. Er zijn jaren geweest waarin twee maal is geruimd, 2017 en 2019.

Komend jaar is het opschonen weer ruim voor Pasen: op Zaterdag 21 Maart.

Bij hoog water en stortregen wordt de datum verschoven. Na het werk gaan we weer naar de Brigidahoeve voor een kop soep, twee broodjes en een stuk vlaai met koffie/thee.

U kunt zich bij mij opgeven via email.
amoberts@kpnmail.nl

Angela Moberts

Nog even doorbijten

Het is altijd een mooi schouwspel tussen de bever en de wilg. De wilg zoekt via zijn wortels het water op en de bever zet zijn tanden in de boom. Op de foto is te zien dat de bever nog maar een beetje nodig heeft en dan heeft hij de boom geveld. Dit plaatsje hebben we binnen gekregen en willen u hiervan laten genieten.

Nieuws van de recreatievijver

Via Angela Moberts hebben we de volgende info gekregen:

Dit jaar hebben we, in samenwerking met Hettie Meertens van Stichting Ark, een nieuw beheerplan bij het Consortium Grensmaas ingediend.
Het nieuwe plan is grotendeels gebaseerd op een maaibeleid zoals de Vlinderstichting dat adviseert: bovenlangs de vijver niet alles wegmaaien, delen laten staan en delen helemaal niet maaien. Langs de paden wordt wel gemaaid en er worden paden in de begroeiing gemaaid. Dit om insecten te laten overleven en aan te trekken met bloemen en diverse grassen. De wilgengroei langs de vijver bij delen te laten staan, enerzijds om vissers hun eigen plek te laten inrichten, anderzijds is het beter voor het watermilieu en de waterhoentjes en meerkoeten die beschutting zoeken tussen de waterplanten. Het water in de vijver warmt in de zomer enorm op door verdamping, dat is slecht voor de vissen en de zuurstofplanten die dan afsterven . Meer begroeiing langs de waterkant houdt meer water vast en geeft meer schaduwplekken.

Het plan is door het Consortium geaccepteerd.
Inmiddels hebben we ook een kleine werkgroep vijver voor nieuwe aanplant, snoeiwerkzaamheden die met de hand uitgevoerd worden, monitoring van de begroeiing en de ontwikkeling van het gebied d.m.v. onderzoek naar flora en fauna en het vastleggen van de ontwikkeling van het gebied d.m.v. foto’s.  Voor de werkgroep kunnen we nog mensen gebruiken die begaan zijn met het reilen en zeilen van de vijver. Ook mensen uit Borgharen kunnen hieraan meedoen. In de werkgroep zitten nu Paul, Han, Sander, Koen en Angela.
Misschien heeft u nog een leuk idee voor de omgeving van de vijver, laat het ons dan weten.

Op zaterdag 16 november hebben we, naast de bomen die er al aangeplant waren, 7 nieuwe bomen aangeplant: 2 goudenregens, linde, witte moerbei, gele kornoelje, lijsterbes en een bijenboom. Deze bomen zijn een afscheidscadeau van ex-dorpsraadsleden. We hebben deze bomen aangeplant samen met John en Wim van de Dorpsraad en natuurlijk ook van koffie en vlaai genoten.

In december volgt nog meer nieuwe aanplant langs de vijver van struiken (240) en bomen (14). Deze zullen wel een formaat kleiner zijn. Dat maakt het voor het planten wel wat makkelijker, maar we kunnen toch wel extra handen (en schoppen) gebruiken. Deze nieuwe aanplant wordt gesponsord door Stichting Ark.

Namens de werkgroep vijver,

Angela Moberts

Bloemrijke berm langs fietspad

Het CNME heeft vorige week, in opdracht van de gemeente Maastricht, de berm langs het fietspad tussen Itteren en Borgharen over een afstand van 150 meter ingezaaid met het bloemmengsel G4.

G4 is een bloemenmengsel voor bloemrijk grasland en bermen voor schralere, niet te natte, bij voorkeur kalkrijke grond. Dit zéér bloemrijke mengsel kan zich door goed beheer ontwikkelen tot een duurzame natuurlijke middellage vegetatie en is zeer aantrekkelijk voor bijen, vlinders en vogels.

G4 kan fantastische resultaten bieden bij een kalkrijke uitgangssituatie en trekt veel bijen, vlinders en andere bloembezoekende insecten. Het mengsel bestaat uit lage (bijv. Wondklaver en Ruige weegbree) en middelhoge (bijv. Wede en Paarse morgenster) soorten.

Wie meer wil weten over dit bloemenmengsel kan terecht op de site http://www.cruydthoeck.nl

Wilgentenen schutting

We hebben een mailtje gekregen van de 86 jarige heer Math van den Hof die graag een wilgentenen schutting wil hebben van 7 meter lang. Uiteraard is hij gaan Googleën en komt alleen maar bedrijven tegen van boven de rivieren. Toen kwam hij pop het idee om zo’n schutting zelf te gaan vlechten maar dat bleek geen goed idee. Wat dan te doen: dan mail je naar info@itteren.nl en vraag of er ook mensen zijn die dit in de buurt kunnen doen. We zijn heel benieuwd of we reactie krijgen. Laat het ons weten via info@itteren.nl en we maken Math heel blij.