Dossiers

Wegkruis, Weg naar Hartelstein

Officiële beschrijving van de gemeente:
Monumentnummer:    0935/
Gegevens:                        Veldkruis

Veldkruis aan de weg naar Hartelstein, naast de oever van het Julianakanaal. In 1897 werd hier een wegkruis geplaatst door de familie Prickaerts-Savelberg van hoeve Hartelstein. Het oorspronkelijke, neogotische, kruis is rond 1980 vervangen door het huidige, dat afkomstig is uit Valkenburg en uit ca.1920 dateert. Het kruis is van smeedijzer en heeft een opengewerkte vorm van kruisende, rechte staven, met pijlvormige versieringen op de kruisarmen, voorzien van sierblaadjes. Op de kruising is een gesmede roos bevestigd. De kruisvoet is voorzien van een gesmeed palmblad met een strik aan de onderzijde. Het kruis is geplaatst op een rechthoekige hardstenen sokkel met een brede voet en een ingesnoerde bekroning. Aan de voorzijde van het blok is een tekst in gegraveerd:
J M J – Geef ons het eeuwige leven, bewaar ons voor alle onheil en besmettelijke ziekte – O strijdende Christenen, bid voor de lijdende zielen”.
Het object is van cultuurhistorische waarde als lokale uiting van het katholicisme en als religieuze markering in het landschap. Het is tevens van hoge kunsthistorische waarde vanwege het decoratieve siersmeedwerk van het kruis.

In 1897 heeft de familie Prickaerts-Savelberg van hoeve Hartelstein een houten veldkruis geplaatst. Zeven dagen later is het door een onbekende geheel stuk geslagen. Op dezelfde plek is er door de eigenaar een nieuw kruis geplaatst. Jaren later, omstreeks 1978 is het smeedijzeren kruis van de sokkel afgezaagd en gestolen. Het kruis was spoorloos verdwenen. Het huidige kruis komt uit Valkenburg. De tekst op de stenen sokkel is reeds hierboven beschreven bij de officiële beschrijving van de gemeente. In 1982 zijn de veldwegen verlegd naar de randen van de percelen waardoor het veldkruis is verplaatst in de nabijheid van het Julianakanaal. In 1993 is ook dit kruis vernield maar later weer hersteld. Vanaf 2008 ging het Consortium Grensmaas werkzaamheden uitvoeren waardoor de Maas meer ruimte kreeg. Het grind werd uit de landerijen rondom Itteren gehaald en er kwam een werkweg voor de afvoer van het grind. Deze werkzaamheden van het Consortium hebben geduurd tot 2018. Na terugkeer van het Bundervoetpad heeft het Consortium Grensmaas het veldkruis een mooie prominente plaats gegeven aan de hoek van het Bundervoetpad en de Laan naar Hartelstein. Bij het kruis is een bankje geplaatst en zijn twee bomen geplant. Tegelijkertijd heeft het kruis een opknapbeurt gekregen.

Wilt u meer lezen hierover, koop het boek van “Monumenten in Itteren” met veel unieke, historische foto’s via info@itteren.nl.